Endotoksyny

Z końcem XIX wieku Klein wykazał, że drobnoustroje, które nie wytwarzają egzotoksyn, mogą mimo to wywierać działanie toksyczne na ustrój. Zawdzięczają to posiadaniu endotoksyn. Nazwa „endotoksyna” ma swoje źródło w poglądzie, że jest to materiał znajdujący się wewnątrz komórki, dostępny po uszkodzeniu drobnoustroju. Prace nad uzyskaniem endotoksyn szły więc w kierunku rozbicia bakterii metodami fizycznymi (rozcieranie mechaniczne, zamrażanie i odtajanie, rozbijanie ultradźwiękami) lub chemicznymi (działaniem kwasami, zasadami, enzymami) i oczyszczania zdobytego materiału. Najczęściej stosowano 1 mol kwas trój- chlorooctowy (Boivin i Mesrobeanu), 1,5 mol mocznik lub mieszaninę fenolu i wody (Westphal). Uzyskana endotoksyna jest kompleksem gli- kolipopolipeptydowym, występującym najczęściej u bakterii Gram-ujem- nych w jednej z 3 warstw ściany komórkowej. Stanowi ona 5-7% ciężaru suchej masy bakterii w fazie S i około 0,2% masy bakterii w fazie R. Proporcje składników kompleksu zmieniają się zależnie od metody ekstrakcji.

Endotoksyny izolowano z różnych gatunków bakterii Gram-ujemnych należących do rodzin Enterobacteriaceae, Neisseriaceae, Parvobacteria- ceae, i również – chociaż w znacznie mniejszej ilości – z niektórych bakterii Gram-dodatnich, jak z paciorkowców grupy A, z niektórych szczepów gronkowców, laseczek wąglika i zgorzeli gazowej oraz z drobnoustrojów z grupy Chlamydia.

Obraz kliniczny choroby zakaźnej wywołanej drobnoustrojami wytwarzającymi endotoksynę jest podobny. Reakcje biologiczne po endotoksynie śą następujące: 1) głębokie zaburzenia naczynioruchowe, kończące się często wstrząsem ze skurczem ogólnym naczyń,

Leave a Reply