Micro

Dymitr Iwanowski

Z ważniejszych nazwisk mikrobiologów należy wspomnieć angielskiego’ chirurga Józefa Listera (1827-1912), który w 1867 r. wprowadził metody odkażania do operacji chirurgicznych ciała ludzkiego.

Pierwszym odkrywcą wirusów był rosyjski uczony Dymitr Iwanowski (1864-1920), który w 1892 r. wykrył pierwszy wirus roślinny, przyczynę choroby mozaikowej tytoniu.

Podstawą do rozmyślań nad mechanizmami odpornościowymi organizmu ludzkiego były szeroko stosowane szczepienia przeciwospower wprowadzone w 1798 r. przez angielskiego lekarza Edwarda Jennera (1749-1823). Spostrzeżenia zebrane podczas szczepień służyły następnym pokoleniem badaczy za wskazówkę do podobnego postępowania w innych chorobach zakaźnych. Zanim jeszcze mikrobiolodzy wykryli i opisali drobnoustroje wywołujące choroby zakaźne, Jenner opracował metodę zapobiegania, na podstawie dokładnej obserwacji zjawisk zachodzących w warunkach naturalnych. Zasadniczy schemat postępowania profilaktycznego do dziś jest bardzo podobny,t

Read the rest of this entry »

Tolerancja immunologiczna

Tolerancja immunologiczna jest reakcją ściśle swoistą, tzn. że określony antygen hamuje powstawanie homologicznych przeciwciał, natomiast przeciwciała skierowane przeciw innym antygenom są normalnie syntetyzowane. Tolerancja na własnoustrojowe antygeny jest tolerancją naturalną, na obce antygeny tolerancją nabytą.

Po kilku latach badań nad tolerancją nabytą okazało się, że można ją wywołać u zwierząt w różnym wieku i że różnice polegają na ilości antygenu, który jest potrzebny do jej indukowania. Im zwierzę jest starsze, tym więcej potrzeba antygenu do wywołania zjawiska.

Read the rest of this entry »

Łańcuchy lekkie i ciężkie

Immunoglobuliny (7S) składają się z 4 łańcuchów połączonych ze sobą wiązaniami dwusiarczkowymi (S-S). Jeśli wiązania zostaną zredukowane merkaptoetanolem (do SH), IgG rozpadają się na 4 komponenty, z których

mniejsze zostały nazwane lekkimi łańcuchami polipeptydowymi (L), o ciężarze molekularnym 20 000, a większe – łańcuchami ciężkimi (H), o ciężarze molekularnym 52 000.

Read the rest of this entry »

2 typy łańcuchów lekkich

Wyróżnia się w cząsteczce immunoglobuliny 2 typy łańcuchów lekkich: kappa (x) i lambda (A), obecne w każdej surowicy prawidłowej w stosunku 2/3:l/3 i 2 łańcuchy ciężkie.

Ryc. 65. Model cząsteczki gammaglobuliny: Hy – ciężki łańcuch polipeptydowy, L – lekki łańcuch polipeptydowy, pojedyncze linie na modelu – mostki dwusiarczkowe

Każdy z łańcuchów ma część stałą C, w której umiejscowione są determinanty typowe dla danej klasy immunoglobulin (a, y, JT, E, 8). Sekwencja aminokwasów w tej części różni się nieznacznie między różnymi klasami.

Read the rest of this entry »

Zależnie od gatunku bakterii

e. Inne enzymy zewnątrzkomórkowe. Należą tu enzymy rozkładające złożone związki syntetyzowane przez organizmy wyższe. Dla przykładu można wymienić hemolizyny rozkładające hemoglobinę i hialu- ronidazy rozkładające kwasy hialuronowe.

Zależnie od gatunku bakterii i od środowiska wytwarzane są wszystkie wymienione enzymy pozakomórkowe lub tylko niektóre z nich. Zwykle wraz ze wzrostem stopnia pasożytnictwa spostrzega się wydzielanie mniejszej liczby enzymów. Potrzebne związki chemiczne pobierane są z organizmu gospodarza.

Read the rest of this entry »

Proteazy i polipeptydazy

Proteazy i polipeptydazy wykrywa się na bogatobiałkowej pożywce Lofflera, która ze stanu stałego przechodzi w stan płynny, na skutek rozkładu białek na peptydy i aminokwasy. Koagulazy gronkowcowe wykrywa się za pomocą próby z plazmą króliczą, która z postaci płynnej przechodzi w postać galaretowatą.

Wewnątrzkomórkowe odkładanie białka spostrzega się wśród bakterii chorobotwórczych tylko u maczugowców błonicy pod postacią zasadowej wolutyny – tzw. ciałka Ernsta-Babesa. Wykrywa się ich obecność za pomocą barwienia metodą Neissera.

Read the rest of this entry »

Środki utleniające

Z zasad używane są czasem: wodorotlenek sodowy (soda kaustyczna) lub wodorotlenek potasowy. Środków tych używa się do odkażania podłóg i bielizny.

-4. Środki utleniające. Działają szkodliwie na drobnoustroje przez wydzielanie w środowisku wodnym wolnego tlenu atomowego (in statu nas- cendi), który utlenia i denaturuje protoplazmę. Chlor i jego pochodne reagują bezpośrednio z grupami aminowymi białek, powodując ich denaturację. Pośrednio działają one także przez wytwarzanie tlenu atomowego.

Read the rest of this entry »

Endotoksyny

Z końcem XIX wieku Klein wykazał, że drobnoustroje, które nie wytwarzają egzotoksyn, mogą mimo to wywierać działanie toksyczne na ustrój. Zawdzięczają to posiadaniu endotoksyn. Nazwa „endotoksyna” ma swoje źródło w poglądzie, że jest to materiał znajdujący się wewnątrz komórki, dostępny po uszkodzeniu drobnoustroju. Prace nad uzyskaniem endotoksyn szły więc w kierunku rozbicia bakterii metodami fizycznymi (rozcieranie mechaniczne, zamrażanie i odtajanie, rozbijanie ultradźwiękami) lub chemicznymi (działaniem kwasami, zasadami, enzymami) i oczyszczania zdobytego materiału. Najczęściej stosowano 1 mol kwas trój- chlorooctowy (Boivin i Mesrobeanu), 1,5 mol mocznik lub mieszaninę fenolu i wody (Westphal). Uzyskana endotoksyna jest kompleksem gli- kolipopolipeptydowym, występującym najczęściej u bakterii Gram-ujem- nych w jednej z 3 warstw ściany komórkowej. Stanowi ona 5-7% ciężaru suchej masy bakterii w fazie S i około 0,2% masy bakterii w fazie R. Proporcje składników kompleksu zmieniają się zależnie od metody ekstrakcji.

Read the rest of this entry »

Ważniejsze fakty i daty z rozwoju mikrobiologii

Do celów bakteriologicznych mikroskop został wykorzystany przez francuskiego chemika Ludwika Pasteura (1822-1893). Następujące odkrycia tego badacza miały fundamentalne znaczenie dla rozwoju mikrobiologii.

a. Obalił teorię samorództwa organizmów przez zastosowanie metody wyjaławiania (sterylizacja) pożywek. Metoda ta po udoskonaleniu ma do dziś szerokie zastosowanie.

Read the rest of this entry »

Witaminy i inne związki chemiczne

Szereg gatunków bakterii syntetyzuje i wydala witaminy, aminokwasy, czynniki wzrostowe (dla innych bakterii), ale nie mają one praktycznego zastosowania w podstawowej diagnostyce bakteriologicznej.

BAKTERIOFAGI. Ciekawym zjawiskiem biologicznym, występującym w świecie bakterii, jest istnienie wirusów bakteryjnych, znanych pod nazwą bakteriofagów (w skrócie fagów). Wirusy te zakażają wrażliwe bakterie i powodują ich śmierć. Bakteriofagi podzielono na dwie duże grupy: fagi zjadliwe, powodujące zawsze lizę zakażonej komórki z równoczesnym wydostawaniem się do otaczającego środowiska nowych cząsteczek fagowych, oraz fagi łagodne, które po wniknięciu do wrażliwej komórki bakteryjnej nie na- mnażają się. Kwas dezoksyrybonukleinowy faga zaczepia się na chromosomie bakterii. Proces reduplikacji cząsteczek faga jest zahamowany. Zjawisko przyjęcia i .zaczepienia się kwasu nukleinowego faga w komórce bakteryjnej nazywa się lizogenią, czyli zdolnością komórki do rozpuszczenia się po zadziałaniu czynników (np. promieni nadfioletowych odblokowujących syntezę faga.

Read the rest of this entry »